Fiscus keurt helft nieuwe zzp-contracten af

De Belastingdienst wijst bijna de helft van de modelovereenkomsten af die zzp’ers en hun opdrachtgevers zekerheid moeten geven dat er geen sprake is van schijnzelfstandigheid in hun arbeidsrelatie. De fiscus heeft 17% van de voorgelegde overeenkomsten goedgekeurd.

Dit blijkt uit een overzicht dat staatssecretaris Eric Wiebes van Financiƫn heeft vrijgegeven over de afhandeling van de modelovereenkomsten, die per 1 mei in de plaats zijn gekomen van de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR). MKB Belangen vroeg om de gegevens met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur.

Onzekerheid en angst

Volgens de inkoop- en belangenorganisatie voor kleine ondernemers ‘blijkt de toetsing van de zzp-contracten een bloedbad te zijn’. Per 1 mei vervangt de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelatie (DBA) de VAR. Tot 1 mei volgend jaar geldt een overgangstermijn.

‘In juli concludeerden we al dat de Wet DBA gefaald heeft’, aldus directeur Adrienne van Veen van MKB Belangen. ‘Maar van de cijfers die nu naar buiten zijn gekomen schrikken we enorm. Onder ondernemers heerst onzekerheid en angst. Je kunt het je toch niet veroorloven om elf weken te wachten om een opdracht te kunnen aannemen? Bovendien blijkt niemand te weten waar die overeenkomsten aan moeten voldoen: de Belastingdienst keurt ongeveer driekwart af.

Redenen voor afkeuring onbekend

Op 1 augustus had de fiscus 4481 verzoeken ontvangen voor de beoordeling van modelovereenkomsten, meldt Wiebes. Daarvan waren op die datum 370 contracten goedgekeurd en 1033 afgewezen. In 814 gevallen was het verzoek om beoordeling ingetrokken. Ten slotte waren 1964 aanvragen nog in behandeling. Overigens tellen deze cijfers niet op tot 4481.

Het blijkt gemiddeld bijna elf weken te duren voordat een modelovereenkomst is beoordeeld. De Belastingdienst belooft op zijn website dat verzoeken binnen zes weken worden afgehandeld. De dienst houdt geen gegevens bij over de redenen waarom overeenkomsten worden afgekeurd.

‘Nieuwe wet werkt goed’

Staatssecretaris Wiebes laat via een woordvoerder weten dat de nieuwe wet volgens hem goed werkt in sectoren met veel zzp’ers. Dat zijn met name de zorg en de bouw. Hier kunnen opdrachtnemers en opdrachtgevers goed uit de voeten met de algemene modelovereenkomsten die door de Belastingdienst zijn opgesteld, aldus VVD-bewindsman.

Bij overeenkomsten die worden afgewezen, blijkt vaak dat er geen sprake is van ondernemerschap maar van een arbeidsrelatie die de kenmerken heeft van een dienstverband, zegt de woordvoerder. Zij benadrukt dat met de invoering van de DBA niets is veranderd aan de regels voor het beoordelen van arbeidsrelaties. Belangrijkste verandering is dat opdrachtgevers per 1 mei mede-verantwoordelijk en -aansprakelijk zijn voor deze beoordeling.

Algemene modelovereenkomsten

D66-Kamerlid Steven van Weyenberg wil staatssecretaris Wiebes dinsdag naar de Tweede Kamer laten komen om opheldering te geven over het grote aantal aanvragen dat wordt afgewezen. Ook heeft hij een Kamerdebat aangevraagd over de moeizame invoering van de DBA.

Begin juli gold dat de Belastingdienst een op de drie modelovereenkomsten had afgewezen. Toen waren 200 van de 2400 binnengekomen contracten goedgekeurd en 750 afgewezen.

De Belastingdienst heeft tien algemene modelovereenkomsten gepubliceerd. Die zijn volgens de dienst te gebruiken ongeacht branche of beroep. Branche- en belangenorganisaties, maar ook individuele zzp’ers en opdrachtgevers leggen echter ook eigen modelovereenkomsten voor aan de fiscus.